Bài Ðọc I: 1Mcb 2, 15-29
“Chúng tôi tuân theo lề luật cha ông chúng tôi”.
Trích sách Macabê quyển thứ nhất.
Trong những ngày ấy, vua Antiôcô sai người đến cưỡng bách các người trốn ẩn tại thành Môđin cúng tế dâng hương và chối bỏ lề luật Thiên Chúa. Có nhiều người trong dân Israel tuân lệnh đến với họ, nhưng ông Mathathia và các con ông cương quyết không chịu theo. Các người vua Antiôcô sai đến, lên tiếng nói với Mathathia rằng: “Ông là thủ lãnh có tiếng tăm và có uy tín trong thành này và có nhiều con cái và anh em. Vậy ông hãy tiến lên trước tiên và thi hành lệnh nhà vua, như hết thảy mọi dân tộc, như các người chi tộc Giuđa và những người còn ở lại Giêru-salem đã thi hành rồi, ông và các con ông sẽ là bạn hữu của nhà vua, sẽ được nhà vua ban cho vàng bạc và ân huệ khác”. Matha-thia trả lời và nói lớn tiếng rằng: “Cho dầu mọi dân tộc đều tuân lệnh vua Antiôcô, mọi người đều chối bỏ lề luật của cha ông mà vâng lệnh nhà vua, phần tôi và con cái cùng anh em tôi, chúng tôi vẫn tuân theo lề luật cha ông chúng tôi. Xin Thiên Chúa thương đừng để chúng tôi chối bỏ lề luật và giới răn Chúa. Chúng tôi sẽ không nghe theo lệnh vua Antiôcô, cũng chẳng cúng tế mà lỗi phạm lệnh truyền của lề luật chúng tôi, kẻo chúng tôi đi theo con đường khác”.
Ông vừa dứt lời thì có một người Do Thái tiến ra cúng thần trước mặt mọi người, trên bàn thờ ở thành Môđin, theo chiếu chỉ của nhà vua. Thấy vậy, Mathathia đau lòng xót dạ, ông nổi giận vì yêu mến lề luật, ông xông tới giết ngay người ấy trên bàn thờ. Ông cũng giết luôn người vua Antiôcô sai đến để cưỡng bách người ta cúng tế; ông lật đổ cả bàn thờ. Lòng nhiệt thành của ông đối với lề luật cũng giống như lòng nhiệt thành của Phinê đã đối xử với Zimri con ông Salomi.
Ðoạn Mathathia kêu lớn tiếng khắp trong thành phố rằng: “Ai nhiệt thành với lề luật, tuân giữ lời Giao ước, hãy ra khỏi thành theo tôi!” Ông và con cái ông trốn lên núi, bỏ lại trong thành mọi tài sản họ có. Bấy giờ một số người còn nhiệt tâm với sự công chính và lề luật, cũng trốn vào hoang địa.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 49, 1-2. 5-6. 14-15
Ðáp: Lạy Ai đi đường ngay thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu độ.
Xướng: 1) Chúa là Thiên Chúa đã lên tiếng kêu gọi địa cầu, từ chỗ mặt trời mọc lên tới nơi lặn xuống. Từ Sion đầy mỹ lệ, Thiên Chúa hiển linh huy hoàng.
Ðáp: Lạy Ai đi đường ngay thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu độ.
2) Hãy tập họp cho Ta các tín đồ đã ký lời giao ước của Ta cùng hy sinh lễ. Và trời cao sẽ loan truyền sự công chính của Người, và chính Thiên Chúa Người là thẩm phán.
Ðáp: Lạy Ai đi đường ngay thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu độ.
3) Hãy hiến dâng Thiên Chúa lời khen ngợi, và làm trọn điều khấn hứa cùng Ðấng Tối Cao. Ngươi hãy kêu cầu Ta trong ngày khốn khó, Ta sẽ giải thoát ngươi và ngươi sẽ kính trọng Ta.
Ðáp: Lạy Ai đi đường ngay thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu độ.
Alleluia: x.Cv 16,14b
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy mở lòng chúng con, để chúng con nghe lời Con Chúa. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 19, 41-44
“Chớ chi ngươi hiểu biết sứ điệp mang hoà bình lại cho ngươi”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu đến gần Giêrusalem, trông thấy thành thì Người khóc thương thành ấy mà rằng: “Chớ chi hôm nay ngươi hiểu biết sứ điệp mang hoà bình lại cho ngươi! Nhưng giờ đây, sứ điệp ấy bị che khuất khỏi mắt ngươi. Vì sẽ đến ngày quân thù đắp luỹ bao vây ngươi, xiết chặt ngươi tứ bề. Chúng sẽ tàn phá ngươi bình địa, ngươi cùng con cái ở trong thành. Chúng sẽ không để lại hòn đá nào trên hòn đá nào, vì ngươi đã không nhận biết giờ ngươi được thăm viếng”.
Ðó là lời Chúa.
Suy niệm:
Khởi đầu sứ vụ công khai, Đức Giêsu đã công bố một lời mời gọi xuyên suốt lịch sử cứu độ: “Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.” Lời mời gọi ấy không chỉ dành cho những người Do Thái đầu tiên, nhưng cũng đang vang vọng mạnh mẽ trong tâm hồn mỗi Kitô hữu, nhất là khi năm phụng vụ đi vào những tuần lễ cuối cùng, thời điểm Giáo Hội tha thiết mời gọi chúng ta trở về, nhìn lại, và canh tân đời sống đức tin.
Hôm nay, Lời Chúa cho thấy hai hình ảnh tương phản: một bên là sự trung tín can đảm của Mátthathia và những người theo ông; bên kia là tấm lòng chai cứng của Giêrusalem trước tình yêu của Đấng Cứu Thế. Giữa hai cực đó là cuộc chiến nội tâm của mỗi người chúng ta.
Sách Macabê trình bày cuộc khủng hoảng đức tin của dân Chúa khi vua Antiôcô Epiphanê áp đặt việc thờ ngẫu tượng. Không chỉ các dân ngoại tuân phục sắc chỉ ấy, mà nhiều người Do Thái cũng sa ngã: vì sợ hãi hình phạt, vì ham sống sợ chết, vì bị quyến rũ bởi lợi lộc trước mắt. Họ công khai chối bỏ đức tin của tổ tiên và cúi mình trước các thần ngoại.
Trong vận đen của dân tộc ấy, ánh sáng đức tin của Mátthathia bừng lên mạnh mẽ. Trước những lời dụ ngọt đầy quyền lợi, ông vẫn dứt khoát: không phản bội Giao Ước, không thờ lạy ngẫu tượng. Tinh thần hiên ngang của ông đã khơi dậy lòng trung thành nơi gia tộc và nơi những người còn yêu mến Lề Luật. Cuộc nổi dậy ấy đem lại nhiều kết quả: chiếm lại Giêrusalem, tái thánh hiến Đền Thờ, và phục hồi đời sống phụng tự. Thế nhưng lịch sử cho thấy niềm tin ấy chưa bén rễ đủ sâu. Sau những thành công nhất thời, dân Do Thái lại tiếp tục sa ngã vì những lôi cuốn của cuộc đời, vì lòng yếu đuối và vì sự cứng tin. Đó chính là bối cảnh để hiểu được giọt nước mắt của Đức Giêsu trước thành thánh.
Trong Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể một trong những khoảnh khắc cảm động nhất: Đức Giêsu vừa nhìn thành Giêrusalem, vừa khóc thương. Người thương dân tộc đã được Thiên Chúa tuyển chọn, được trao ưu ái hơn mọi dân tộc khác. Họ phải là những người đầu tiên nhận ơn cứu độ, và từ họ, ơn cứu độ sẽ lan đến muôn dân. Thế nhưng tấm lòng họ vẫn đóng kín. Họ bịt tai trước giáo huấn của Chúa. Họ nhắm mắt trước các phép lạ của Người. Họ cứng lòng trước tình yêu cứu độ. Và cuối cùng, họ chọn loại trừ chính Đấng mà họ hằng mong đợi.
Chỉ vì kiêu ngạo, vì ích kỷ, và vì quyền lợi vật chất, họ đã không nhận ra thời giờ được Thiên Chúa viếng thăm. Vì thế, lời tiên báo của Đức Giêsu về cảnh Giêrusalem bị tàn phá đã ứng nghiệm vào năm 70: thành thánh bị san bằng, dân tộc bị phân tán mịt mù. Giêrusalem không chỉ là một địa danh lịch sử, nhưng còn là biểu tượng của tâm hồn mỗi người. Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta, chọn chúng ta làm con của Người, không phải vì công trạng nhưng vì lòng thương xót. Thế nhưng chúng ta cũng nhiều lần giống như Giêrusalem: thờ ơ với Lời Chúa, lạnh nhạt với các bí tích, dễ dàng để những quyến rũ trần thế làm lu mờ lòng trung thành, và không ít lần quay lưng lại với tình yêu của Thiên Chúa.
Cuối năm phụng vụ là thời điểm ân sủng để chúng ta dừng lại, nhìn thẳng vào chính mình, và canh tân đời sống thiêng liêng. Đó không chỉ là sám hối trong cảm xúc, nhưng là quyết tâm thực sự thay đổi, để tâm hồn trở thành một Giêrusalem mới, nơi Thiên Chúa có thể viếng thăm và cư ngụ.
Giờ đây, khi chuẩn bị tham dự bàn tiệc Thánh Thể, chúng ta hãy mở lòng cho Chúa đến, Đấng luôn tìm kiếm và tha thiết mong chúng ta trở về.
Câu hỏi xét mình
Khi nhìn lại thời gian qua, đâu là “ngẫu tượng” trong đời sống khiến tôi xa Chúa: tiền bạc, thành công, thú vui, sự lười biếng, hay nỗi sợ hãi?
Tôi đã bao lần “không nhận ra giờ Chúa viếng thăm”, qua những biến cố, những lời mời gọi, hay những người Chúa gửi đến giúp tôi hoán cải?
Nếu hôm nay Chúa đứng trước tâm hồn tôi như Người đứng trước Giêrusalem xưa, Người sẽ vui mừng hay phải rơi lệ vì sự cứng lòng của tôi?
Dưới đây là bản biên tập mới cho bài suy niệm Thứ Sáu, khoảng 800 từ, mạch mục vụ, thần học, thiêng liêng, và có câu hỏi xét mình như cha yêu cầu.
Lm G Võ Tá Hoàng
* Daily Readings :