Lề Luật được ban qua Môsê không phải để trói buộc, nhưng để giải thoát. Chính trong bối cảnh dân được giải phóng khỏi Ai Cập, Thiên Chúa mới trao Lề Luật. Nghĩa là: luật được ban cho người tự do, để họ biết sống tự do.

Thế nhưng theo thời gian, Lề Luật có thể bị thu hẹp thành những điều khoản chi li. Khi đó, người ta giữ đạo vì sợ sai hơn là vì yêu mến. Luật, thay vì là hàng rào bảo vệ sự sống, lại bị cảm nhận như xiềng xích.

Chính vì thế, khi Đức Giêsu khẳng định:

“Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn” (Mt 5,17),

Người mặc khải một chân lý sâu xa: Lề Luật chỉ đạt đến trọn vẹn khi được sống bằng trái tim.

Một con sông chỉ chảy mạnh khi có bờ. Một bản nhạc chỉ vang lên khi có khuông nhạc.

Tự do không phải là muốn làm gì thì làm, nhưng là có khả năng chọn điều tốt.

Lề Luật chính là “bờ” để dòng đời không tràn lan; là “khuông nhạc” để bản giao hưởng cuộc sống không lạc điệu. Khi luật tách khỏi tình yêu, nó thành gánh nặng. Nhưng khi luật gắn với tình yêu, nó bảo vệ tự do khỏi rơi vào hỗn loạn.

Kiện toàn là đưa luật về nguồn mạch

Kiện toàn không phải thêm điều mới, mà là đi vào chiều sâu.

Nếu Lề Luật dạy đừng giết người, Chúa đi tới tận gốc của cơn giận.

Nếu Lề Luật cấm ngoại tình, Người chạm đến ánh nhìn và ý nghĩ.

Nếu Lề Luật đòi yêu người thân cận, Người mở rộng đến cả kẻ thù.

Như thế, Người không làm luật nhẹ hơn — Người làm luật chân thật hơn.

Vì tự do đích thực không nằm ở chỗ né tránh lỗi phạm, mà ở chỗ trái tim được thanh luyện.Vì yêu ấến mà ta không làm tổn thương người khác, mât lòng nhau và mất lòng Chúa.

Luật viết trên bia đá có thể giúp ta “đúng”. Nhưng luật được khắc trong tim mới giúp ta “sống”. Chúa Giêsu kiện toàn lề luật, để con người được sống trong tự do ân sủng. Sống dồi dâò và tích cực.

L.m Giuse Hoàng Kim Toan

Chúa Giêsu kiện toàn Lề Luật bằng cách biến bổn phận thành tình yêu. Khi yêu, người ta không còn hỏi: “Tôi có phạm không?” mà hỏi: “Điều này có làm tổn thương ai không?”

Và chính ở đây, luật trở thành con đường dẫn tới tự do. Vì yêu thương không trói buộc —

yêu thương giải phóng con người khỏi ích kỷ, khỏi hận thù, khỏi sợ hãi.

L,m Giuse Hoàng Kim Toan