Bài Ðọc I: (Năm Lẻ) 1Mcb 1, 11-16. 43-45. 57-60. 65-67
Tôi để lại cho đám thanh niên một tấm gương cao đẹp về cái chết, vì các Lề Luật đáng kính và thánh thiện.
Bài trích sách Ma-ca-bê quyển thứ hai
18 Hồi ấy, có một người tên là E-la-da, một trong những kinh sư quan trọng tuy tuổi đã cao nhưng trông rất đẹp lão. Ông bị ép phải há miệng ăn thịt heo. 19 Nhưng ông thà chết vinh hơn sống nhục, nên đã tự ý tiến ra nơi hành hình, 20 sau khi đã khạc nhổ hết thịt ra. Ông đã làm như vậy theo thói thường của những người can đảm là từ chối những thứ Luật Lệ không cho phép ăn, dù phải ăn để sống. 21 Vì quen biết ông E-la-da đã lâu năm, nên những người chủ toạ bữa tiệc cúng thần trái với Lề Luật, kéo riêng ông ra một chỗ. Họ khuyên ông nói với người ta đem thịt đến, thứ thịt được phép dùng, tự tay ông dọn lấy, rồi giả vờ như thể mình đang ăn thịt cúng do vua truyền. 22 Làm như vậy ông mới thoát chết, lại còn được đối xử nhân đạo, vì trước kia ông đã xử tốt với họ. 23 Nhưng ông đã có một quyết định dứt khoát, thật xứng với tuổi cao, và uy thế của bậc lão thành, với vẻ khả kính của mái tóc trắng phau vì lao tâm khổ tứ, với tác phong hoàn hảo từ buổi thiếu thời, nhất là phù hợp với Luật thánh do chính Thiên Chúa lập ra. Ông trả lời họ thật đích đáng là cứ việc đưa ngay ông xuống âm phủ. 24 Ông nói : “Ở tuổi chúng tôi, giả vờ là điều bất xứng, e rằng có nhiều thanh niên sẽ nghĩ là ông già E-la-da đã chín mươi tuổi đầu, mà còn theo những lề thói dân ngoại. 25 Rồi bởi tôi đã giả vờ và ham sống thêm một ít lâu nữa, nên họ bị lầm lạc vì tôi, còn tôi thì chuốc lấy vết nhơ và ô nhục cho tuổi già. 26 Dù hiện nay tôi có tránh được hình phạt của người ta, thì sống hay chết tôi cũng sẽ không thoát khỏi bàn tay của Đấng Toàn Năng. 27 Vậy giờ đây, khi can đảm từ giã cuộc đời, tôi sẽ tỏ ra xứng đáng với tuổi già, 28 và để lại cho đám thanh niên một tấm gương cao đẹp về cái chết tự nguyện và cao quý, vì đã trung thành với các Lề Luật đáng kính và thánh thiện.”
Nói thế rồi, ông đi thẳng đến nơi hành hình. 29 Những người điệu ông đến nơi đó đổi thiện cảm họ vừa có đối với ông thành ác cảm, vì họ cho những lời ông nói là điên khùng. 30 Khi sắp chết vì đòn vọt, ông vừa rên vừa nói : “Đức Chúa là Đấng thông suốt mọi sự, hẳn Người biết là dù có thể thoát chết, nhưng tôi vẫn cam chịu những lằn roi gây đau đớn dữ dằn trong thân xác, còn trong tâm hồn, tôi vui vẻ chịu khổ vì lòng kính sợ Người.”
31 Con người ấy đã từ giã cuộc đời như thế đó. Cái chết của ông để lại không những cho các thanh niên, mà còn cho đại đa số dân chúng một tấm gương về lòng cao thượng và một hình ảnh đáng ghi nhớ về nhân đức.
Ðáp Ca: Tv 118, 53. 61. 134. 150. 155. 158
Đ.Có Chúa đỡ nâng tôi.
2Lạy Chúa, thù địch con đông vô kể,
người nổi dậy chống con thật quá nhiều !
3Quá nhiều kẻ đang nói về con :
“Chúa Trời đâu cứu hắn !”
Đ.Có Chúa đỡ nâng tôi.
4Nhưng lạy Chúa, chính Ngài là khiên che thuẫn đỡ,
là vinh dự của con,
là Đấng cho con được ngẩng đầu bất khuất.
5Tôi vừa cất tiếng kêu lên cùng Chúa,
Chúa liền đáp lại từ núi thánh của Người.
Đ.Có Chúa đỡ nâng tôi.
6Tôi nằm xuống và tôi thiếp ngủ,
rồi thức dậy, vì Chúa đỡ nâng tôi.
7Tôi chẳng còn phải sợ
lũ người đông vô số đang vây bọc quanh tôi.
Đ.Có Chúa đỡ nâng tôi.
Tung hô Tin Mừng 1Ga 4, 10b
Tin Mừng ( Lc 19,1-10 )
Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca
1 Khi ấy, Đức Giê-su vào Giê-ri-khô, đi ngang qua thành phố ấy. 2 Ở đó có một người tên là Da-kêu ; ông đứng đầu những người thu thuế, và là người giàu có. 3 Ông ta tìm cách để xem cho biết Đức Giê-su là ai, nhưng không được, vì dân chúng thì đông, mà ông ta lại lùn. 4 Ông liền chạy tới phía trước, leo lên một cây sung để xem Đức Giê-su, vì Người sắp đi qua đó. 5 Khi Đức Giê-su tới chỗ ấy, thì Người nhìn lên và nói với ông : “Này ông Da-kêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông !” 6 Ông vội vàng tụt xuống, và mừng rỡ đón rước Người. 7 Thấy vậy, mọi người xầm xì với nhau : “Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ !” 8 Ông Da-kêu đứng đó thưa với Chúa rằng : “Thưa Ngài, tôi xin lấy phân nửa tài sản của tôi mà cho người nghèo ; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.” 9 Đức Giê-su mới nói về ông ta rằng : “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này, bởi người này cũng là con cháu tổ phụ Áp-ra-ham. 10 Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.”
Suy Niệm:
Những biến cố xảy đến trong lịch sử nhân loại cũng như trong đời sống cá nhân không bao giờ là ngẫu nhiên. Đó luôn là những dấu chỉ, những lời mời gọi âm thầm nhưng mạnh mẽ của Thiên Chúa đang gõ cửa tâm hồn chúng ta. Người muốn chúng ta biết dừng lại, lắng nghe và can đảm đáp trả. Hai bài đọc hôm nay giúp ta chiêm ngắm hai con người ở hai hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm chung: sự chân thật nội tâm và lòng khao khát Thiên Chúa.
Sách Macabê hôm nay kể lại một trong những trang cảm động và oai hùng nhất trong lịch sử dân Chúa: cái chết anh dũng của cụ già Elêazarô. Ở tuổi chín mươi, người ta có thể dễ dàng ngụy tạo, chỉ cần “giả vờ” để thoát chết. Chính những người bạn thân đã đề nghị ông làm như vậy để bảo toàn mạng sống.
Nhưng Elêazarô từ chối. Ông không đánh đổi sự trung tín bằng sự thỏa hiệp. Ông không muốn tuổi già và thanh danh của mình bị hoen ố bởi sự gian dối. Quan trọng hơn, ông không muốn trở thành gương xấu khiến thế hệ trẻ hiểu lầm rằng truyền thống đức tin có thể bị uốn cong theo hoàn cảnh. Ông chết, nhưng chính cái chết đó lại là một lời chứng mạnh mẽ: trung thành với Thiên Chúa là giá trị cao nhất của đời người. Elêazarô chết nhưng sống, sống mãi trong ký ức dân Chúa, sống một cách trọn vẹn trong lòng Thiên Chúa.
Trong bài Tin Mừng, chúng ta gặp một hình ảnh trái ngược: Giakêu, người đang sống giữa bao tiện nghi, quyền lực và tiền bạc, nhưng thực ra nội tâm đã khô cạn. Ông giàu có, có địa vị, có quyền hạn, nhưng đánh mất sự kính trọng của mọi người. Quan trọng hơn: ông đánh mất chính mình.
Tiền bạc có thể mua nhiều thứ, nhưng không bao giờ mua được hạnh phúc. Giakêu biết điều đó. Và chính khoảng trống mênh mông trong tâm hồn đã thôi thúc ông tìm đến Đức Giêsu.
Chúng ta có thể hình dung ông luống cuống chạy theo đám đông, bị đẩy lại phía sau vì vóc dáng thấp nhỏ, nhưng nỗi khao khát được gặp Chúa khiến ông bất chấp ánh nhìn chê cười và leo lên cây để được thấy Người. Chính Đức Giêsu đã đọc được nơi đôi mắt ấy niềm khao khát được yêu thương và được đổi mới. Chỉ một ánh nhìn, chỉ một lời mời: “Hôm nay Ta phải ở lại nhà ông,” đã đủ để phá vỡ bức tường tội lỗi và cô đơn vây kín Giakêu. Ông lập tức thay đổi: mở lòng, chia sẻ, đền bù, và bước vào một đời sống mới. Từ một kẻ chỉ biết tích lũy, ông trở thành người biết trao ban. Từ một kẻ xa cách cộng đoàn, ông trở thành người được đón nhận. Từ một tâm hồn chết, ông được sống lại.
Chính Chúa Giêsu đã xác nhận: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này.”
Ở cuối năm phụng vụ, Giáo Hội mời gọi ta hướng về ngày Chúa quang lâm. Không phải để ta sợ hãi, nhưng để ta sống tỉnh thức và biết canh tân đời sống. Đổi mới không chỉ là bỏ tội, mà còn là thay đổi hướng đi — từ ích kỷ sang quảng đại, từ dính bén vật chất sang tự do nội tâm, từ sống “cho mình” sang sống “cho Chúa và tha nhân”.
Hành trình này chỉ có thể bắt đầu khi ta nhận ra mình giống Giakêu: có thể đầy đủ thứ này, nhưng lại thiếu điều quan trọng nhất, sự bình an và hạnh phúc sâu xa phát sinh từ tương quan với Thiên Chúa. Hãy để ánh mắt của Chúa Giêsu chạm đến mình hôm nay. Hãy để lời Người vang lên: “Hôm nay Ta muốn đến nhà con.” Và hãy quảng đại mở cửa cho Người bước vào.
Câu hỏi xét mình
Tôi có đang thỏa hiệp trong đức tin hoặc trong đời sống đạo đức của mình như một cách “thoát hiểm”, thay vì trung thành như Elêazarô?
Điều gì đang làm tôi xa cách Thiên Chúa: tiền bạc, đam mê, thói quen xấu, hay sự dính bén vào ý riêng?
Tôi có sẵn sàng để Chúa đổi mới đời sống mình, cách cụ thể qua việc hoán cải, đền bù và sống quảng đại hơn với tha nhân?
Lời nguyện
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã đến với Elêazarô trong sức mạnh của trung tín và đã đến với Giakêu trong lòng nhân hậu cứu độ. Xin cũng đến với con hôm nay. Xin cho con ơn can đảm để trung thành với Chúa trong mọi hoàn cảnh và ơn khiêm tốn để mở lòng đón nhận ánh mắt yêu thương đổi mới của Chúa. Xin ban cho con một tinh thần sám hối chân thành, biết dứt khoát với tội lỗi, quảng đại với anh em và sống trọn vẹn trong ân sủng Chúa. Amen.
G Võ Tá Hoàng
* Daily Readings :