Bài Ðọc I: Kn 1, 1-7
“Thần trí khôn ngoan thì nhân hậu; Thánh Thần Chúa tràn ngập hoàn cầu”.
Khởi đầu sách Khôn Ngoan.
Hỡi các vị lãnh đạo trần gian, hãy chuộng đức công chính. Hãy tưởng nghĩ về Chúa cách ngay lành, và hãy tìm kiếm Người với tâm hồn đơn sơ. Vì những ai không thử thách Chúa, sẽ gặp thấy Người, và Người sẽ tỏ mình cho những ai tin vào Người. Vì chưng, những tà ý làm xa cách Chúa, và quyền năng bị thử thách sẽ sửa phạt những kẻ ngu đần đó. Sự khôn ngoan sẽ không ngự vào tâm hồn gian ác, và không ở trong thân xác nô lệ tội lỗi. Vì Thánh Thần, Ðấng dạy dỗ chúng ta, sẽ xa tránh kẻ gian dối, lánh xa những tư tưởng ngông cuồng, và lui đi khi sự gian ác tới.
Thần trí khôn ngoan thì nhân hậu, nhưng không tha thứ kẻ nói lộng ngôn. Vì Thiên Chúa thấu suốt tâm can kẻ ấy, Người thực sự kiểm soát lòng nó và nghe lời nó nói. Vì thần trí Chúa tràn ngập hoàn cầu. Người nắm giữ mọi sự, và thông biết mọi lời.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 138, 1-3. 4-6. 7-8. 9-10
Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con trong đường lối đời đời.
Xướng: 1) Lạy Chúa, Ngài thăm dò và biết rõ con, Ngài biết con, lúc con ngồi khi con đứng. Ngài hiểu thấu tư tưởng con tự đàng xa, khi con bước đi hay nằm nghỉ, Ngài thấy hết, Ngài để ý tới mọi đường lối của con.
Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con trong đường lối đời đời.
2) Khi lời nói chưa lên tới đầu lưỡi, thì kìa, lạy Chúa, Ngài đã biết cả rồi; sau lưng hay trước mặt, Chúa bao bọc thân con, và trên mình con, Chúa đặt tay. Ðối với con, sự thông minh này quá ư huyền diệu, quá cao xa, con thực không thể hiểu ra.
Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con trong đường lối đời đời.
3) Con đi đâu xa khuất được thần linh của Chúa? Con trốn đâu cho khỏi thiên nhan Ngài? Nếu con leo được tới trời, thì cũng có Ngài ngự đó, nếu con nằm dưới âm phủ, thì đây cũng có mặt Ngài.
Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con trong đường lối đời đời.
4) Nếu con mượn đôi cánh của hồng đông, và bay đến cư ngụ nơi biên cương biển cả, tại nơi đây cũng bàn tay Chúa dẫn dắt con, và tay hữu Ngài nắm giữ con.
Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con trong đường lối đời đời.
Alleluia: Mt 11,25
Alleluia, alleluia! – Lạy Cha là Chúa trời đất, Con xưng tụng Cha, vì Cha đã mạc khải những mầu nhiệm nước trời cho những kẻ bé mọn. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 17, 1-6
“Dù một ngày bảy lần nó trở lại nói cùng con rằng: Tôi hối hận, thì con hãy tha cho nó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Đức Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Không thể không có những cớ làm cho người ta sa ngã; nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta sa ngã! Thà buộc cối đá vào cổ nó mà xô xuống biển còn hơn là để nó làm cớ cho một trong những kẻ bé nhỏ này sa ngã. Anh em hãy đề phòng!
“Nếu anh em của anh phạm tội, thì hãy khiển trách nó; và nếu nó hối hận, thì hãy tha cho nó. Dù một ngày nó phạm đến anh bảy lần, và bảy lần trở lại nói rằng: ‘Tôi hối hận’, thì anh cũng phải tha cho nó.”
Các Tông đồ thưa với Chúa: “Xin thêm lòng tin cho chúng con.” Đức Chúa đáp: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải thôi, thì anh em có thể bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống mọc dưới biển đi!’, và nó sẽ vâng lời anh em.”
Suy niệm
Hai bài Kinh Thánh hôm nay đều được trình bày bằng những câu ngắn gọn, súc tích, mang nét của các châm ngôn thâm trầm. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở bề mặt triết lý, ta sẽ không khám phá được chiều sâu thần linh trong Lời Chúa. Bởi đằng sau những lời dạy ấy không phải là trí khôn con người, mà là ánh sáng của Thần Trí Thiên Chúa, soi chiếu con đường dẫn đến sự sống đời đời, điều mà triết học nhân loại không thể đạt tới bằng lý trí.
Tác giả sách Khôn Ngoan không viết như một triết gia, nhưng như người có niềm tin sống động vào Thiên Chúa hằng hữu. Trong cảnh Dân Chúa bị áp bức tại Ai Cập, ông khẳng định: “Thần khí của Đức Chúa tràn ngập hoàn cầu, Người ôm ấp và thông hiểu mọi lời” (Kn 1,7). Đó là lời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa quan phòng, Đấng không bao giờ vắng bóng, dù con người tưởng như bị bỏ rơi. Sự khôn ngoan ấy không đến từ sách vở hay kinh nghiệm, mà từ niềm tin gắn bó với Thiên Chúa.
Tin Mừng hôm nay (Lc 17,1-6) gồm những lời ngắn nhưng chất chứa quyền năng: Chúa Giêsu nói đến gương xấu, tha thứ, và đức tin, ba chủ đề tưởng rời rạc nhưng thực ra liên kết chặt chẽ trong cùng một chiều kích: tình yêu Thiên Chúa và ước muốn cứu độ con người.
Trước hết, Người cảnh báo: “Khốn cho kẻ làm cớ cho người ta sa ngã!” Đây không chỉ là một lời luân lý, mà còn là mặc khải về trái tim Thiên Chúa, Đấng yêu thương từng người nhỏ bé và không muốn ai hư mất. Làm gương xấu là xúc phạm đến tình yêu ấy.
Kế đó, Chúa dạy về tha thứ: “Dù trong một ngày người anh em xúc phạm bảy lần mà bảy lần quay lại xin lỗi, con cũng phải tha.” Tha thứ không giới hạn, bởi đó là bản tính của Thiên Chúa. Khi ta tha thứ, ta trở nên giống Chúa, trở nên dấu chỉ lòng thương xót giữa trần gian. Tha thứ không làm ta yếu đi, mà giải thoát ta khỏi hận thù và mở lối cho tình yêu thắng thế.
Sau cùng, Chúa nói về đức tin: “Nếu anh em có lòng tin bằng hạt cải…” Đức tin nhỏ bé nhưng mạnh mẽ có thể làm được điều không thể. Đó là ngôn ngữ biểu tượng để diễn tả quyền năng biến đổi của niềm tin: nơi nào con người phó thác, ở đó Thiên Chúa hành động.
Ba chủ đề ấy, gương xấu, tha thứ, đức tin, tạo thành một hành trình nội tâm: tôn trọng phẩm giá người khác, yêu thương bằng tha thứ, và tín thác vào Chúa. Cả ba cũng phản chiếu chính bản tính Thiên Chúa: tôn trọng tự do con người, yêu thương vô điều kiện, và mời gọi ta tín thác nơi Người.
Đức tin không chỉ là cảm xúc hay lý thuyết, mà là tương quan sống động với Thiên Chúa. Khi đức tin yếu, ta dễ vấp ngã, khó tha thứ và dễ gây gương xấu; nhưng khi đức tin mạnh, lòng thương xót tỏa lan trong mọi hành động. Vì thế, lời cầu của các Tông đồ “Xin thêm lòng tin cho chúng con” là lời cầu cần thiết cho mỗi tín hữu mỗi ngày.
Sách Khôn Ngoan dạy: “Ai tìm kiếm Thiên Chúa với tâm hồn đơn sơ sẽ gặp được Người.” Đức Giêsu cũng khẳng định: “Ai tin thì sẽ thấy quyền năng Thiên Chúa.” Khôn ngoan và đức tin gắn liền nhau: người khôn ngoan thật là người nhìn mọi sự dưới ánh sáng đức tin, và chính đức tin dạy họ sống khôn ngoan, biết chọn điều thiện và tránh điều dữ.
Khôn ngoan theo Thiên Chúa không phải là mưu mẹo hay tính toán, mà là nhận ra ý Chúa trong mọi hoàn cảnh và can đảm sống theo đó, dù phải hy sinh. Đức tin giúp ta dám bước theo đường ấy. Thánh Phaolô nói: “Sự điên rồ của Thiên Chúa còn khôn ngoan hơn loài người” (1Cr 1,25). Thập giá, điều thế gian cho là thất bại, lại là đỉnh cao của khôn ngoan thần linh, nơi tình yêu và tha thứ chiến thắng tội lỗi.
Lời Chúa hôm nay mời ta:
Sống cẩn trọng để không làm gương xấu cho ai, nhất là những người yếu đức tin.
Tha thứ hằng ngày, bằng hành động và con tim. Tha thứ là sức mạnh của người tin.
Cầu xin Chúa ban thêm đức tin, để dù trong thử thách, ta vẫn nhận ra Người đang hiện diện.
Ai sống như thế sẽ trở thành “bài Tin Mừng sống động”, phản chiếu sự khôn ngoan và tình yêu của Thiên Chúa giữa đời.
Lời nguyện
Lạy Chúa Giêsu là Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa, Chúa đã đến trần gian để dạy con người biết sống yêu thương, xin dạy con biết gìn giữ môi miệng và trái tim để không gây gương xấu cho bất cứ ai.
Xin cho con biết tha thứ như Chúa đã tha, và mỗi lần thấy mình yếu đuối,
xin thêm cho con lòng tin, để giữa sóng gió cuộc đời, con vẫn bám chặt vào thập giá Chúa, nơi hội tụ của khôn ngoan, tha thứ và tình yêu.
Lạy Chúa,
xin cho con nhận ra Chúa nơi Lời Chúa và nơi Thánh Thể mỗi ngày,
để từng bước trong đời con phản chiếu khuôn mặt nhân hậu của Chúa,
Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời.
Amen.
Lm G. Võ Tá Hoàng
* Daily Readings: