Bài Ðọc I: Gr 23, 5-8
“Ta sẽ gây cho Ðavít một mầm giống công chính”.
Trích sách Tiên tri Giêrêmia.
Này đây, đã tới những ngày Ta gây cho Ðavít một mầm giống công chính, mầm giống này sẽ làm vua thống trị, sẽ là người khôn ngoan, thực hiện công lý và đức công bình trên đất nước. Những ngày ấy, Giuđa sẽ được cứu thoát, Israel sẽ được an cư, và chúng sẽ gọi tên Người là “Chúa công bình của chúng ta”.
Chúa phán: “Vì thế, đã đến ngày chúng không còn nói được rằng: “Chúa hằng sống, Người đã đưa con cái Israel ra khỏi đất Ai Cập”, nhưng chúng nói: “Chúa hằng sống, Người đã đưa dòng dõi nhà Israel ra khỏi đất Bắc”; (và) từ các nước chúng bị Ta phân tán, Ta dẫn đưa chúng về quê hương.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 71, 2. 12-13. 18-19
Ðáp: Sự công chính và nền hoà bình viên mãn sẽ triển nở trong triều đại người tới muôn đời.
Xướng: 1) Lạy Chúa, xin ban quyền xét đoán khôn ngoan cho đức vua, và ban sự công chính cho hoàng tử, để người xét đoán dân Chúa cách công minh, và phân xử người nghèo khó cách chính trực.
Ðáp: Sự công chính và nền hoà bình viên mãn sẽ triển nở trong triều đại người tới muôn đời.
2) Người sẽ giải thoát kẻ nghèo khó khỏi tay kẻ quyền thế, và sẽ cứu người bất hạnh không ai giúp đỡ. Người sẽ thương xót kẻ yếu đuối và người thiếu thốn, và cứu thoát mạng sống kẻ cùng khổ.
Ðáp: Sự công chính và nền hoà bình viên mãn sẽ triển nở trong triều đại người tới muôn đời.
3) Chúc tụng Chúa là Thiên Chúa Israel, một mình Người làm những việc lạ lùng. Chúc tụng muôn đời vinh danh Chúa, khắp hoàn cầu đầy dẫy vinh quang Người.
Ðáp: Sự công chính và nền hoà bình viên mãn sẽ triển nở trong triều đại người tới muôn đời.
Alleluia:
Alleluia, alleluia! – Lạy Ðấng Thủ lãnh nhà Israel, Ngài đã ban lề luật cho Môsê trên núi Sinai, xin hãy đến mà ra tay cứu chuộc chúng con. – Alleluia.
Phúc Âm: Mt 1, 18-24
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Chúa Kitô giáng sinh trong hoàn cảnh sau đây: Mẹ Người là Maria đính hôn với Giuse, trước khi về chung sống với nhau, đã thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần. Giuse bạn của Bà là người công chính, không muốn tố cáo Bà, định tâm lìa bỏ Bà cách kín đáo. Nhưng đang khi định tâm như vậy, thiên thần Chúa hiện đến cùng ông trong giấc mơ và bảo: “Hỡi Giuse, con vua Ðavít, đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn mình, vì Maria mang thai bởi phép Chúa Thánh Thần: Bà sẽ hạ sinh một con trai mà ông sẽ đặt tên là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân mình khỏi tội”.
Tất cả sự kiện này đã được thực hiện để làm trọn lời Chúa dùng miệng tiên tri phán xưa rằng: “Này đây một trinh nữ sẽ mang thai và hạ sinh một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuel, nghĩa là Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta”.
Khi tỉnh dậy, Giuse đã thực hiện như lời thiên thần Chúa truyền: Ông tiếp nhận bạn mình, nhưng không ăn ở với nhau cho đến khi Maria sinh con trai đầu lòng, thì Giuse đặt tên con trẻ là Giêsu.
Ðó là lời Chúa.
Suy niệm:
Giữa lúc dân Israel đang bị tan tác trong cảnh lưu đày ở Babylon, Thiên Chúa đã sai tiên tri Giêrêmia loan báo cho họ một Tin Mừng lớn lao: Người sẽ ban cho họ một vị vua đích thực, không phải thứ vua bù nhìn lệ thuộc ngoại bang, nhưng là một Đấng công chính, khôn ngoan và đầy quyền năng. Vị vua ấy sẽ quy tụ dân tản mác, dẫn đưa họ trở về, tái lập một dân Israel mới, sống trong bình an và công chính. Lời hứa ấy không chỉ là niềm an ủi nhất thời, nhưng là nền tảng của một hy vọng vượt quá biên giới lịch sử, hướng về một tương lai cứu độ phổ quát.
Thánh Mátthêu, trong bài Tin Mừng hôm nay, đã khẳng định rõ ràng: lời hứa ấy được hoàn tất nơi Đức Giêsu Kitô, Đấng mang danh hiệu Emmanuel – “Thiên Chúa ở cùng chúng ta”. Không phải chỉ là một khẩu hiệu an ủi, nhưng là một thực tại sống động: Thiên Chúa đã bước vào lịch sử loài người, mang lấy thân phận nhân loại, chia sẻ trọn vẹn kiếp sống mong manh của chúng ta.
Ngay từ thuở đầu, Thiên Chúa đã không ngừng ở với dân Người: trong áng mây và cột lửa dẫn đường giữa sa mạc; trong Hòm Bia Giao Ước là dấu chỉ sự hiện diện thánh thiêng; trong các ngôn sứ và những con người được tuyển chọn. Nhưng tất cả những hình thức ấy vẫn còn mang tính biểu tượng. Đến khi thời gian viên mãn, Thiên Chúa đã chọn một cách ở cùng sâu xa nhất: trở nên một con người bằng xương bằng thịt, sống giữa loài người, chia sẻ mọi vui buồn, lao nhọc và khổ đau của kiếp nhân sinh. Đó chính là mầu nhiệm Emmanuel.
Tuy nhiên, để mầu nhiệm ấy được thực hiện, Thiên Chúa không hành động đơn phương. Người mời gọi sự cộng tác tự do của con người. Người không áp đặt, nhưng chờ đợi. Và người đầu tiên đáp lại kế hoạch Emmanuel ấy chính là Đức Maria.
Đứng trước một kế hoạch vượt quá mọi dự tính, trái ngược hoàn toàn với những mơ ước rất con người của mình, Đức Maria đã chọn con đường tự hủy: xóa bỏ ý riêng, phó thác trọn vẹn đời mình trong tay Thiên Chúa. Lời “xin vâng” của Mẹ không chỉ là một câu trả lời nhất thời, mà là sự hiến dâng trọn đời, để Thiên Chúa có thể ở cùng nhân loại qua chính thân xác và cuộc đời của Mẹ.
Kế đến là thánh Giuse. Khi đối diện với mầu nhiệm vượt quá hiểu biết của mình, thánh Giuse đã hoang mang, bối rối, thậm chí sợ hãi. Ngài thấy mình bất xứng trước sự thánh thiện của Thiên Chúa. Nhưng khi được mời gọi cộng tác, ngài đã khiêm tốn đón nhận, sẵn sàng xóa mình để chương trình cứu độ được hoàn tất. Sự vâng phục âm thầm của thánh Giuse đã làm cho gia đình Nadarét trở thành nơi cư ngụ đầu tiên của Đấng Emmanuel.
Chính việc tự hủy của Đức Maria và thánh Giuse đã làm cho tình yêu của các ngài vượt lên trên mọi hình thức chiếm hữu, để trở thành một tình yêu thuần khiết, sung mãn và tràn đầy sự hiện diện của Thiên Chúa. Đấng Emmanuel đã ở giữa các ngài, thánh hóa đời sống gia đình của các ngài và biến nó thành dấu chỉ của tình yêu thiên giới ngay giữa trần gian.
Thế nhưng, sau hơn hai ngàn năm, Đấng Emmanuel vẫn tiếp tục bị khước từ. Nhân loại vẫn đầy dẫy chia rẽ, bạo lực, ích kỷ. Ngay cả trong các gia đình và cộng đoàn Kitô hữu, vẫn còn không ít hờn ghen, bất hòa, khép kín trước nỗi đau của người khác. Vì là tình yêu, Emmanuel không thể cư ngụ nơi những tâm hồn còn chật cứng ích kỷ và tự mãn.
Trong những ngày chuẩn bị mừng Chúa Giáng Sinh, chúng ta dễ bị cám dỗ lo trang hoàng hang đá, nhà thờ, nhà cửa cho thật đẹp. Nhưng Đấng Emmanuel không cần những ánh đèn rực rỡ hay những hình thức hào nhoáng. Điều Người cần là một tấm lòng biết quên mình: biết sẻ chia cơm áo cho người nghèo, biết cúi xuống nâng đỡ người đau khổ, biết mở lòng trước những tiếng kêu than bị bỏ quên. Đó mới là chỗ trọ đích thực của Thiên Chúa giữa trần gian.
Đấng Emmanuel vẫn đang muốn ở cùng chúng ta, đặc biệt qua Bí tích Thánh Thể mà Người sắp trao ban chính mình cho chúng ta. Nhưng để Người thực sự ở cùng, chúng ta cần dọn trống cõi lòng mình, loại bỏ những ích kỷ, hận thù và khép kín. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự nên một với Người và nên một với nhau trong Người, để Emmanuel không chỉ là danh xưng, mà là sự sống đang đập nhịp trong lòng nhân loại hôm nay.
Lời nguyện
Lạy Chúa Giêsu Emmanuel,
Chúa là Thiên Chúa ở cùng chúng con.
Xin cho chúng con biết xóa bỏ mình như Đức Maria và thánh Giuse,
để Chúa có một chỗ trọ trong lòng chúng con.
Xin biến đổi chúng con thành dấu chỉ sống động của tình yêu Chúa
giữa một thế giới còn đầy chia rẽ và khổ đau.Amen.
Lm G Võ Tá Hoàng
* Daily Readings :