Có lẽ nhiều người nghĩ rằng đức tin của Đức Maria đạt tới đỉnh cao ngay trong ngày Truyền Tin. Khi sứ thần Gabriel loan báo: “Này Bà sẽ thụ thai và sinh hạ một con trai”, Mẹ đã đáp lại bằng lời “Xin Vâng” tuyệt đẹp. Dường như mọi sự đã hoàn tất từ giây phút ấy.

Nhưng Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II lại mở ra một chiều kích sâu xa hơn. Trong thông điệp Redemptoris Mater, ngài gọi toàn bộ cuộc đời Đức Maria là “cuộc lữ hành của đức tin” (Pilgrimage of Faith). Đức tin của Mẹ không phải là một biến cố nhất thời, nhưng là một hành trình kéo dài từ Nazareth đến Golgotha, rồi cùng Hội Thánh chờ đợi Chúa Thánh Thần trong Nhà Tiệc Ly.

Hành hương luôn có nghĩa là lên đường. Người hành hương không nhìn thấy trọn con đường phía trước. Họ chỉ biết điểm đến và tin vào Đấng đang dẫn đường. Đức Maria cũng vậy. Mẹ không được ban cho một bản đồ chi tiết về chương trình cứu độ. Mẹ chỉ nhận được một lời hứa và một lời mời gọi tín thác.

Tin Mừng nhiều lần cho thấy Mẹ không hiểu hết những gì đang xảy ra. Khi cụ Simêon tiên báo một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn mình, Mẹ chỉ biết lặng thinh đón nhận. Khi Chúa Giêsu mười hai tuổi ở lại Đền Thờ, thánh Luca ghi rõ: “Ông bà không hiểu lời Người nói.” Suốt cuộc đời công khai của Đức Giêsu, Mẹ vẫn tiếp tục “ghi nhớ mọi điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng”. Đức Maria không bước đi bằng sự hiểu biết trọn vẹn, nhưng bằng một đức tin biết lắng nghe, chờ đợi và phó thác.

Đỉnh cao của cuộc lữ hành ấy không phải là hang đá Bêlem, cũng không phải là tiệc cưới Cana, nhưng là đồi Canvê. Dưới chân Thập Giá, mọi lời hứa dường như sụp đổ. Đấng được gọi là Con Thiên Chúa đang hấp hối giữa hai tên gian phi; các môn đệ đã bỏ chạy; bóng tối bao phủ cả địa cầu. Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, tất cả đều là thất bại.

Thế nhưng Đức Maria vẫn đứng đó.

Đó là hình ảnh đẹp nhất của đức tin. Đức tin không phải là nhìn thấy rồi mới tin, nhưng là vẫn đứng vững khi không còn gì để thấy; vẫn hy vọng khi mọi hy vọng nhân loại dường như đã tắt; vẫn yêu mến khi con tim bị lưỡi gươm đau khổ đâm thâu. Chính dưới chân Thập Giá, tiếng “Xin Vâng” của ngày Truyền Tin được hoàn tất bằng sự trung tín đến cùng.

Bởi thế, Đức Maria không chỉ là Mẹ của Đấng Cứu Thế mà còn là người môn đệ đầu tiên. Mẹ đã đi trước Hội Thánh trên con đường mà mọi Kitô hữu đều phải bước qua. Hội Thánh cũng là một dân lữ hành giữa lịch sử, nhiều lúc không hiểu đường lối Thiên Chúa, nhiều lúc phải đi trong đêm tối của thử thách, nhưng vẫn được mời gọi tiến bước bằng niềm tín thác.

Cuộc lữ hành đức tin của Đức Maria cũng chính là cuộc lữ hành của mỗi người chúng ta. Có những chặng đường đầy ánh sáng, nhưng cũng có những đoạn đường phủ kín mây mù. Có những lúc Thiên Chúa dường như rất gần, nhưng cũng có những lúc Ngài hoàn toàn thinh lặng. Điều quyết định không phải là chúng ta hiểu được bao nhiêu, nhưng là chúng ta có còn tiếp tục bước đi với Ngài hay không.

Đức tin trưởng thành không phải khi mọi câu hỏi đều đã có lời giải, nhưng khi giữa muôn vàn câu hỏi, con người vẫn có thể thưa với Thiên Chúa như Đức Maria: “Xin cứ làm cho tôi như lời Ngài nói.” Đó là đức tin của người lữ hành: không nắm giữ Thiên Chúa bằng sự hiểu biết, nhưng để mình được Thiên Chúa dẫn đi từng bước, cho đến ngày cuộc hành hương nơi trần thế kết thúc trong cuộc gặp gỡ diện đối diện với Ngài.