Đời sống Kitô hữu không phải là một điểm đến, nhưng là một cuộc lên đường. Người tin không phải là người đã đến nơi, nhưng là người đang bước đi. Có lẽ không tác phẩm nào diễn tả chân lý ấy cách sinh động bằng “Cuộc lữ hành của người Kitô hữu” của John Bunyan.

Nhân vật chính mang tên Christian – Người Kitô hữu. Anh sống trong “Thành Hủy Diệt”, nơi con người mải mê với những lo toan, tham vọng và thú vui chóng qua mà không biết mình đang tiến về sự hư mất. Chỉ khi mở Kinh Thánh, anh mới nhận ra sự thật về chính mình. Trên vai anh là một chiếc bao nặng trĩu – biểu tượng của tội lỗi, sự sợ hãi và tất cả những gì ngăn cản con người đến với Thiên Chúa.

Đó cũng là khởi đầu của mọi cuộc hoán cải. Không ai lên đường nếu chưa nhận ra mình cần được cứu độ. Đức tin không bắt đầu bằng việc biết thêm một vài giáo lý, nhưng bằng việc khám phá ra rằng cuộc đời mình cần một Đấng Cứu Thế.

Christian rời bỏ thành phố cũ để hướng về Thành Thánh. Con đường ấy không hề bằng phẳng. Anh phải đi qua Đầm Lầy Thất Vọng, nơi những thất bại và mặc cảm kéo con người chìm xuống. Anh vượt Núi Khó Khăn, nơi đức tin phải trả giá bằng sự kiên trì. Anh bước vào Thung lũng Bóng Tối Sự Chết, nơi nỗi sợ hãi và sự dữ tìm cách làm tê liệt niềm hy vọng. Anh bị quyến rũ bởi Hội Chợ Phù Hoa, nơi mọi giá trị đều có thể mua bán, kể cả lương tâm. Có lúc anh còn bị giam trong Lâu Đài Nghi Ngờ, tưởng như đã mất hết niềm tin.

Đó không chỉ là câu chuyện của Christian. Đó là câu chuyện của mỗi người chúng ta.

Có những lúc chúng ta cũng lún sâu trong đầm lầy của thất vọng. Có những ngày việc cầu nguyện trở nên khô khan, thử thách nối tiếp thử thách, và Thiên Chúa dường như hoàn toàn thinh lặng. Có những cám dỗ khiến ta muốn dừng bước để đổi lấy một cuộc sống dễ dàng hơn. Và cũng không ít lần ta bị giam cầm trong ngục tối của nghi ngờ, tự hỏi liệu Thiên Chúa còn đồng hành với mình hay không.

Điều làm nên vẻ đẹp của Christian không phải là anh chưa từng vấp ngã, nhưng là anh luôn đứng dậy và tiếp tục lên đường. Người tín hữu không được định nghĩa bởi những thất bại của mình, nhưng bởi lòng trung thành với Đấng đang gọi mình bước tiếp.

Đọc tác phẩm của Bunyan dưới ánh sáng Tin Mừng, chúng ta nhận ra rằng cuộc hành trình ấy không chỉ là nỗ lực của con người hướng về Thiên Chúa. Trước hết, đó là hành trình của chính Thiên Chúa đi tìm con người. Đức Giêsu là Người Mục Tử bước vào mọi thung lũng tối tăm của cuộc đời chúng ta, mang lấy gánh nặng tội lỗi trên Thập Giá và mở ra con đường dẫn về Nhà Cha. Nếu Christian có thể tiến bước, ấy là vì đã có Đấng đi trước và đồng hành với anh.

Chính vì thế, đời sống Kitô hữu không phải là cuộc chạy đua để chứng minh mình xứng đáng với Nước Trời. Đó là cuộc lữ hành trong ân sủng. Mỗi ngày, người tín hữu lại được mời gọi rời bỏ “thành phố cũ” của ích kỷ, kiêu ngạo và tội lỗi để tiến gần hơn đến Đức Kitô. Mỗi bước chân của đức tin là một bước của sự biến đổi; mỗi thử thách là một cơ hội để lòng tín thác được thanh luyện; mỗi lần ngã xuống và đứng lên là một lần học biết rằng sức mạnh không đến từ bản thân, nhưng từ tình yêu của Thiên Chúa.

Điểm cuối của cuộc hành trình không phải là một nơi chốn, nhưng là một cuộc gặp gỡ. Thành Thánh mà Bunyan mô tả chính là hình ảnh của sự hiệp thông viên mãn với Thiên Chúa. Ở đó, mọi nước mắt sẽ được lau khô, mọi gánh nặng sẽ được cất đi, và người lữ hành sẽ nhận ra rằng suốt chặng đường dài, mình chưa bao giờ bước đi một mình.

Cho đến ngày ấy, Hội Thánh vẫn là cộng đoàn của những người đang trên đường. Chúng ta chưa hoàn hảo, chưa đạt tới đích, nhưng vẫn kiên trì tiến bước. Bởi người tín hữu không sống bằng sự chắc chắn của con đường, mà bằng sự chắc chắn của Đấng đã phán: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.”

L.m Giuse Hoàng Kim Toan